Dünya Sağlık Örgütüne göre engellilik nedir ?

Dünya Sağlık Örgütüne Göre Engellilik: Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış

Engellilik, dünya çapında milyonlarca insanın hayatını etkileyen karmaşık bir konudur. Her birimizin farklı bakış açıları ve deneyimleri olsa da, engelliliği anlamak, kabul etmek ve toplumsal olarak nasıl daha kapsayıcı bir ortam yaratabileceğimizi tartışmak son derece önemli. Gelin, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) engellilik tanımını keşfederken, bu konunun farklı kültürler ve toplumlar arasında nasıl algılandığını birlikte inceleyelim.

Dünya Sağlık Örgütüne Göre Engellilik Nedir?

Dünya Sağlık Örgütü, engelliliği “bireylerin sağlık durumunun, çevresel faktörlerin ve kişisel sınırlamaların etkileşimi sonucu ortaya çıkan durumlar” olarak tanımlar. Bu tanım, engelliliği sadece fiziksel ya da zihinsel bir hastalık ya da bozukluk olarak görmez; aynı zamanda çevre, toplum ve bireysel özelliklerin bir araya gelerek engelliliği nasıl şekillendirdiğine dikkat çeker. Bu yaklaşım, engelliliği daha geniş bir bağlama yerleştirir ve bireyin yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin sadece fiziksel kısıtlamalarla sınırlı olmadığını vurgular.

Küresel Perspektifte Engellilik

Dünya Sağlık Örgütü’nün engellilik tanımı, küresel çapta engelliliğin sadece bir sağlık sorunu olarak değil, aynı zamanda bir sosyal sorun olarak ele alınması gerektiğini savunur. Engellilik, yalnızca fiziksel ya da zihinsel engellerle sınırlı bir kavram değildir; toplumsal, kültürel ve çevresel engellerle de şekillenir. Birçok gelişmiş ülkede, engellilere yönelik daha iyi sağlık hizmetleri ve erişilebilirlik sağlanırken, daha az gelişmiş bölgelerde, engellilik hala sıklıkla dışlanma ve marjinalleşme ile ilişkilendirilir.

Engellilik ile ilgili dünya çapında yapılan çalışmalar, bu bireylerin iş gücüne katılım oranlarının düşüklüğünü, eğitimde ve sağlık hizmetlerinde karşılaştıkları engelleri, sosyal hayatta dışlanmayı sıklıkla gündeme getirmektedir. Ancak engelliliği sadece bir zorluk ya da olumsuzluk olarak görmek yerine, farklılıkları kabul etmek, toplumsal anlamda çeşitliliği kutlamak, engelli bireylerin de katkıda bulunabilecekleri birçok alanda eşit fırsatlar yaratılmasını sağlamak büyük önem taşır.

Yerel Perspektifte Engellilik

Yerel dinamikler, engelliliğin nasıl algılandığını derinden etkiler. Türkiye gibi bazı ülkelerde engellilik, çoğunlukla yardım gerektiren bir durum olarak görülebilir. Bu bakış açısı, engelli bireylerin toplumdaki yerini daraltabilir ve onları daha fazla dışlayabilir. Örneğin, engelli bireylerin eğitimi, iş gücüne katılımı ve günlük yaşamda karşılaştıkları engeller, yerel kültürlerin ve toplumsal normların etkisiyle şekillenir. Toplumların engelliliğe yaklaşımı, her birey için farklı olan yaşam standartlarını belirler.

Ancak son yıllarda yerel perspektifin değişmeye başladığını da görmekteyiz. Birçok sivil toplum kuruluşu ve yerel yönetimler, engelli bireylerin toplumda daha aktif rol alabilmesi için çeşitli projeler geliştirmekte, engelli bireylerin haklarına saygı duyan yasalar çıkarmakta ve farkındalık yaratıcı kampanyalar düzenlemektedir.

Kültürler Arasında Engelliliğin Algısı

Engelliliğin algısı, kültürler arasında büyük farklar gösterebilir. Batı toplumlarında engellilik genellikle tıbbi bir sorun olarak ele alınırken, Asya ve Afrika gibi bölgelerde engellilik bazen toplumsal bir damga veya kaderin bir parçası olarak görülmektedir. Bu farklı algılar, engelli bireylerin toplumsal kabul görme süreçlerini etkiler ve aynı zamanda bu bireylerin haklarına saygı gösterilmesi konusunda önemli engeller yaratabilir.

Ayrıca, Batı’daki birçok ülkede, engelli bireyler için erişilebilirlik önlemleri ve sosyal yardımlar yaygınken, gelişmekte olan bölgelerde bu tür desteklerin çok sınırlı olduğu görülebilir. Bu durum, yerel kültürlerin, inançların ve politikaların engelliliği nasıl şekillendirdiği konusunda önemli bir rol oynar.

Toplumları Kapsayıcı Hale Getirmek

Engelliliği ele alırken, sadece engelli bireylerin ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayıp, toplumsal açıdan da daha kapsayıcı bir yaklaşım benimsemek gerekir. Küresel ve yerel düzeyde engelliliğe yönelik bilinç artırıcı projeler, bu bireylerin toplumda daha görünür olmasına ve kendi potansiyellerini gerçekleştirmelerine yardımcı olabilir.

Siz de çevrenizde engelli bireylerle ilgili deneyimlerinizi ya da bu konuda öğrendiklerinizi paylaşarak, bu önemli konunun daha geniş kitlelere ulaşmasına katkıda bulunabilirsiniz. Kendi toplumunuzda engelliliğe dair nasıl bir algı olduğunu düşünüyorsunuz? Bu konuda neler yapılabilir? Yorumlarınızı bizimle paylaşın, birlikte daha kapsayıcı bir toplum yaratmak için neler yapabileceğimizi tartışalım.