Günlük Anlar Yazılar

İDO Deniz Otobüsü Kaç Km Hızla Gidiyor? İstanbul’a Yolculukta Bir Hız Hikâyesi İstanbul, bambaşka bir dünya. Her köşesiyle, her sokağıyla, her ses ve her kokusuyla insanı farklı bir hayatın içine çekiyor. Ben de, Ankara’dan İstanbul’a yapılan o meşhur deniz yolculuklarından birini düşündüğümde, “İDO Deniz Otobüsü kaç km hızla gidiyor?” sorusunu sormadan edemedim. Hem bir ekonomi öğrencisi olarak, hem de hayatın her alanında veriyle ilgilenen biri olarak, her şeyin hızla ölçülebileceği bir dünyada bu sorunun cevabını öğrenmek, bana ayrı bir keyif verecekti. Bir zamanlar, çocuktum. İstanbul’a her gelişimizde, deniz otobüsüne binmek en büyük eğlencemdi. Hızlı bir şekilde o kadar uzak mesafeleri…

Antropomorfik Kaplar: Güç, Toplumsal Düzen ve Siyaset Üzerinden Bir Analiz Toplumsal düzeni anlamaya çalışırken, güç ilişkilerinin maddi kültürle nasıl iç içe geçtiğini göz ardı edemeyiz. Antropomorfik kaplar, yani insan veya hayvan biçiminde üretilmiş seramik ve metal kaplar, sadece eski toplumların estetik tercihi değil, aynı zamanda toplumsal hiyerarşi, ritüel ve iktidar ilişkilerini yansıtan araçlardı. Bu yazıda, bu nesneleri sadece arkeolojik bir obje olarak değil, bir siyaset bilimci merceğiyle, iktidarın meşruiyetini ve yurttaşların katılımını şekillendiren sembolik objeler olarak ele alacağız. Antropomorfik Kapların Tarihsel Dönemi ve Kullanım Alanları Antropomorfik kaplar özellikle M.Ö. 3. binyıl ile M.Ö. 1. binyıl arasında, Mezopotamya, Mısır, Anadolu ve…

Felsefe Metafizikle İlgilenir Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Felsefe, tarih boyunca insan düşüncesinin temel taşlarını şekillendiren bir alan olmuştur. Ancak felsefenin kapsamı sadece soyut düşüncelerle sınırlı kalmaz; aynı zamanda toplumsal yapılar, eşitlik ve adalet gibi evrensel kavramlarla da doğrudan ilişkilidir. Metafizik ise, varlık, gerçeklik ve doğa yasaları gibi soyut sorularla ilgilenir. Peki, felsefe metafiziksel konuları tartışırken toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konuları da dikkate almalı mı? İster İstanbul’da yaşayan, sokakta karşılaştığım insanları gözlemlerken ister iş yerimdeki deneyimlerimde olsun, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletin metafiziksel sorularla nasıl iç içe geçtiğini görmek zor değil.…

Anonim Şirketin Kendiliğinden Sona Ermesi Nedir? – Derinlemesine Bir İnceleme Geçen gün eski bir arkadaşımın şirketinin kapandığını öğrendim. Henüz birkaç yıl önce kurulan bu anonim şirket, resmi kayıtlara göre “kendiliğinden sona ermiş”ti. O an kendime sordum: “Bir şirket nasıl kendi kendine sona erebilir?” Bu sorunun cevabı sadece hukuki bir terim değil; ekonomik, tarihsel ve toplumsal dinamiklerle iç içe bir süreçtir. Bugün bu yazıda, anonim şirketin kendiliğinden sona ermesi kavramını tarihsel köklerinden güncel tartışmalara kadar inceleyecek, farklı perspektifleri ve disiplinler arası bağlantıları ortaya koyacağız. Anonim Şirketin Kendiliğinden Sona Ermesi: Tanım ve Temel Kavramlar Anonim şirketler, sermaye şirketleri kategorisinde yer alır ve…

Ehatalıysa Formülü Nedir ve Nasıl Kullanılır? Farklı Yaklaşımlar Üzerine Bir İnceleme Bir konu var ki, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere meraklı biri olarak bana oldukça ilginç geliyor: Ehatalıysa formülü nedir ve nasıl kullanılır? Bu soruyu, iki farklı bakış açısıyla ele almak istiyorum: Bir tarafta analitik, bilimsel bir mühendis bakışı, diğer tarafta ise insana dair duygusal ve insani bir yaklaşım. Yani, mühendislik tarafımın, “Hadi bunun matematiksel çözümünü bulalım!” dediği anlarla, insani tarafımın, “Ama ya yanlış bir şeyler hissediyorsak?” diye soran yanımın diyaloglarını metne yansıtacağım. Ehatalıysa formülü aslında oldukça derin bir konu. Başlangıçta sadece bir mühendis için hesaplanabilir bir şey gibi…

Evrenin En Büyük Kara Deliği Hangisidir? Kara Deliğin Sırları: Nedir, Nasıl Oluşur ve Neden Bu Kadar Büyükler? Kara delikler… Adlarını duyduğumuzda, büyük bir gizem ve büyüklük hissi uyandıran, evrenin en ilginç ve aynı zamanda en korkutucu nesneleri. Hatta bazen “kara delikler” ve “büyük patlama” gibi kavramlar birbirine karıştırılabilir, ama burada tek bir şey kesin: Kara delikler evrende var olan en yoğun ve en güçlü cisimlerdir. İnsanlık, ilk kez bu devasa yapıları düşündüğünde, sadece birer teori olarak ortaya çıkmıştı. Ama günümüzde bilim insanları, kara deliklerin sadece teorik bir kavram olmadığını, gerçekten var olduklarını kanıtladı. Ama “evrenin en büyük kara deliği” dediğimizde…

Alabanda Olmak: İnsan Psikolojisinin Merceğinde Hayatın içinde bazen kendimizi birden fazla yöne savrulurken buluruz; düşüncelerimiz, duygularımız ve sosyal bağlarımız birbiriyle çatışır. Bu hâl, halk arasında “alabanda olmak” olarak adlandırılır. Kendime sık sık sorarım: Neden bazen bir karar verirken zihnim bir yanda, duygularım başka bir yanda hareket eder? Psikoloji, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri anlamak için bize ipuçları sunar. Alabanda olmanın nedenleri, yalnızca kişisel değil, aynı zamanda sosyal bir boyutu da içerir. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, düşünce süreçlerini inceler. Alabanda olmak, genellikle bilişsel çelişki ve karar verme mekanizmalarıyla ilgilidir. Leon Festinger’in 1957’de ortaya koyduğu bilişsel uyumsuzluk kuramı, bu…

Aykut Ay Kimdir? Farklı Perspektiflerden Bir Analiz Konya’da yaşayan, mühendislik ve sosyal bilimlere olan ilgisiyle kendini tanımlayan biriyim. Yani kafamda sürekli bir analiz yapma dürtüsü var. Herhangi bir konuda derinlemesine düşünmek, olayları farklı açılardan görmek ve bazen de hislerimle düşüncelerimi karşılaştırmak için bazen kafamda bir içsel tartışma başlatırım. Aykut Ay’ı anlamak da işte böyle bir şey; çeşitli bakış açılarıyla incelemek, onun kim olduğunu farklı düzeylerde keşfetmek. Peki, kimdir Aykut Ay? Bu yazıda, hem bilimsel hem insani bir yaklaşım benimseyerek, Aykut Ay’ın kimliğini derinlemesine ele alacağım. Bir mühendis olarak bakarken, bir insan olarak da hislerimi katmak istiyorum. Her iki tarafın da…

Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk: Irad Etmek Ne Demek? Kültürler arasında yolculuk yaparken, bazen gündelik hayatın ötesine geçip insan davranışlarını, seçimlerini ve toplumsal yapıları anlamaya çalışırız. Bu yolculuk, bir merakla başlar: İnsanlar neden belirli şekilde davranır? Neden bazı topluluklar aynı eylemleri farklı anlamlarla yorumlar? İşte bu noktada, irad etmek ne demek? kültürel görelilik kavramı karşımıza çıkar. Sözlüklerde genellikle “bir şeyi yapmaya karar vermek, istemek veya yönlendirmek” olarak tanımlanan irade, antropolojik bağlamda çok daha katmanlıdır. İnsanlar yalnızca bireysel bir tercih mekanizmasıyla değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel bağlamların etkisiyle hareket ederler. Ritüeller ve Irade Ritüeller, bir toplumun kolektif iradesini, değerlerini ve normlarını görünür…

Süper Lig’de İlk 3 Yıldızı Hangi Takım Aldı? Farklı Yaklaşımlarla Bir Değerlendirme Süper Lig’de 3. yıldız konusuna, Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş gibi kulüplerin birbirlerine üstünlük kurma çabasıyla, taraftarların aşırı tutkulu tartışmalarına kadar pek çok açıdan bakmak mümkün. Süper Lig’in ilk 3 yıldızını hangi takım aldı sorusu, sadece Türk futbolunun değil, Türkiye’nin en hararetli tartışmalarından biri. Bir yanda tarihsel başarılar, diğer yanda güncel sportif gelişmeler… Futbolu anlamak sadece takım sayılarıyla değil, bir kulübün sosyal ve kültürel bağlamını da hesaba katarak mümkündür. Peki, Süper Lig’de 3. yıldızı hangi takım aldı? Bu soruyu farklı bakış açılarıyla ele alalım. 1. İçimdeki Mühendis: Verilere Dayalı Bakış…