Günlük Anlar Yazılar

Işık kaynağı olmayan cisimleri nasıl görüyoruz? Bursa’da sabah işe giderken bazen Uludağ’a doğru bakıyorum. Güneş henüz tam yükselmemiş oluyor, dağlar gri-mavi bir tonla karşımda duruyor. O an aklımdan istemsizce şu soru geçiyor: “Bu devasa dağ kendi ışığını üretmiyor ama ben onu nasıl net şekilde görebiliyorum?” Aslında çok basit gibi duran ama içinde bayağı derin bir fizik ve algı meselesi olan bir konu bu: Işık kaynağı olmayan cisimleri nasıl görüyoruz? Gün içinde ofiste bilgisayar başında çalışırken bile bu konu aklıma takılıyor. Çünkü ekran, masa, kahve bardağı… Hiçbiri ışık üretmiyor ama hepsini net şekilde görüyorum. O zaman işin içinde sadece “göz” değil,…

Ganayaklı: Güç, İdeoloji ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Toplumların işleyişi, güç ilişkileri ve bu ilişkilerin nasıl kurumsallaştığı, her zaman siyaset biliminin temel merak alanlarından biri olmuştur. Meşruiyet ve katılım kavramları, bir toplumsal düzenin sürdürülebilirliğini anlamak için vazgeçilmez araçlardır. Bu bağlamda “ganayaklı” terimi, özellikle güç ilişkilerinin görünür ve görünmez biçimlerini sorgulayan analitik bir perspektifle ele alındığında, modern siyaset analizine farklı bir mercek sunar. Peki, ganayaklı tam olarak neyi ifade eder ve günümüz siyasetinde ne kadar geçerlidir? Ganayaklı Kavramının Kökeni ve Tanımı Ganayaklı, Türkçe siyasal literatürde nispeten az kullanılan, ancak etimolojik olarak güç ve yönlendirme yetisinin nüanslarını işaret eden bir terimdir.…

Hüda Kelimesi Kur’an’da Geçiyor Mu? Açık ve Cesur Bir Bakış Tamam, lafı dolandırmayalım: “Hüda” kelimesi Kur’an’da geçiyor mu, geçmiyor mu sorusu, hem akademik hem de dini tartışmalarda sıkça karşımıza çıkar ve çoğu zaman insanlar kelimeyi duygusal bağlamda okuyor. İzmir’in kafasını sallayan gençlerinden biri olarak ben, lafı dolandırmadan, mizahı ve eleştiriyi de serpiştirerek bu meseleyi açacağım. Kur’an’da “Hüda”ya Gerçekten Rastlıyor Muyuz? Önce net olalım: evet, “Hüda” kelimesi Kur’an’da geçiyor. Ama işin püf noktası, hangi bağlamda geçtiği ve Arapça kökeni. “Hüda” (هُدًى) Arapça’da “doğru yol, rehberlik” anlamına gelir. Kur’an’da çoğunlukla Allah’ın insanlara gönderdiği yol ve rehberlik anlamında kullanılır. Örneğin, insanlara yol gösterici…

Kayseri Sokaklarında Bir Gün Güneş, Kayseri’nin dar sokaklarına hafifçe vururken ben elimde kahvemi tutuyordum. Henüz sabahın erken saatleriydi ama şehir çoktan uyanmış gibiydi; esnaf tezgahlarını açıyor, simitçilerin tezgahlarından mis gibi hamur kokusu geliyordu. Ben ise sokakların ortasında durup nefesimi derin derin alıyordum, çünkü içimde tuhaf bir boşluk vardı. Hayat bazen öylesine anlamsız geliyordu ki, insanın kendi varlığından bile şüphe etmesine sebep oluyordu. O gün, kalbimde bir soru vardı: Hz. İsa neden ölmedi? Bir Kitapçıda Karşılaştığım Sessizlik Kayseri’nin eski bir sokak aralığında, vitrininde tozlu kitapların dizili olduğu küçük bir kitapçı gördüm. İçeri adımımı attığımda hava aniden değişmiş gibi geldi; sanki zaman…

Kamp Yapmak İçin Ne Lazım? Psikolojik Bir Mercekten Keşif Doğanın sessizliği, yıldızların altında geçirilen zaman ve ateşin etrafındaki sohbetler… Bunlar, insanın hem kendini hem de başkalarını anlamasında küçük ama etkili deneyimlerdir. Son zamanlarda kendi kendime sordum: “Kamp yapmak için ne lazım?” sorusu sadece çadır, uyku tulumu ve yiyecekten ibaret değil; aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarıyla insan davranışının karmaşıklığını içeriyor. Bu yazıda, kamp deneyimini psikolojik bir mercekten ele alacağım. Bilişsel Perspektiften Kamp Hazırlığı Kamp yapmak, planlama, problem çözme ve esneklik gerektirir. Bilişsel psikolojiye göre, kamp öncesi hazırlık süreci, yürütücü işlevleri aktive eder. Planlama, bilgi organize etme ve olası riskleri…

Fibula Kemiği ve Psikolojik Bir Mercek Günlük yaşamda çoğu zaman fark etmediğimiz beden parçalarından biri, fibula kemiğidir. Diz ve ayak bileği arasında yer alan bu ince uzun kemik, fizyolojik açıdan ikincil bir destek görevi görse de, psikolojik olarak bize bedenimizin farkındalığını, güven duygusunu ve sosyal etkileşim biçimlerimizi sorgulatabilir. Fibula kemiği ne işe yarar sorusunu sorarken, aslında insan davranışlarının bedensel, bilişsel ve duygusal temelini de mercek altına alıyoruz. Kendi gözlemlerime göre, bir kişinin basit bir yürüyüş sırasında bile beden farkındalığına sahip olması, hem özsaygı hem de sosyal etkileşimler açısından kritik bir rol oynuyor. Peki fibula kemiği, yalnızca mekanik bir yapı mı,…

Diğer Dinlerde Gusül Var mı? Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul’da yaşayan biri olarak, günlük hayatımda dini pratiklerin insanların yaşam biçimlerine, sosyal ilişkilerine ve toplumsal cinsiyet algısına nasıl etki ettiğini gözlemlemek bana sıkça fırsat sunuyor. Sokakta yürürken, toplu taşımada veya işyerimde gördüğüm sahneler, farklı dini uygulamaların bireyler üzerindeki etkilerini somutlaştırıyor. Özellikle “Diğer dinlerde gusül var mı?” sorusu, sadece bir ritüel arayışı değil; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında önemli bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Gusül Kavramı ve Farklı Dinlerdeki Yansımaları Gusül, İslam dininde bedensel temizlik ve ruhsal arınma anlamına gelen bir ritüeldir. Ancak merak edilen, diğer dinlerde…

82’nci Madde Nedir? Geleceğe Dair Bir Bakış 82’nci madde nedir? Bu soruyu sorduğunuzda çoğu insanın aklına ilk olarak hukuki ya da teknik bir düzenleme gelir. Ama ben Ankara’da yaşayan, teknolojiye meraklı ve kendi geleceği üzerine kafa yoran bir genç olarak bunu biraz daha geniş açıdan ele almak istiyorum. Çünkü 82’nci madde sadece bir yasa maddesi değil; önümüzdeki 5-10 yıl içinde işimizi, ilişkilerimizi ve gündelik hayatımızı şekillendirebilecek bir yapı taşı gibi düşünülebilir. 82’nci Madde Nedir? Temel Çerçeve Öncelikle teknik olarak bakalım: 82’nci madde, genellikle bir yasal metnin belirli bir hükmünü ifade eder. Hangi kanunda, hangi yıl çıktığına bağlı olarak içerik değişir,…

Giriş: Yalnız Kalplerin Hikâyesi Hayat bazen öylesine karmaşık ve yoğun bir şekilde akıyor ki, insanlar arasındaki bağların ne zaman ve nasıl sona ereceğini öngörmek neredeyse imkânsız hale geliyor. “Yalnız kalpler ne zaman final yapacak?” sorusu, sadece bir dizi ya da romanın bitişini merak etmekten çok daha derin bir toplumsal sorgulama imkânı sunuyor. Bu soruyu sormak, bireylerin duygusal dünyaları ile toplumsal yapıların kesişim noktasını anlamaya çalışmanın bir yoludur. İnsan ilişkilerinin kalitesi, sürekliliği ve nihayetinde sonlanma noktası, yalnızca bireysel tercihlerin değil, aynı zamanda kültürel, ekonomik ve toplumsal faktörlerin de etkisi altındadır. Empati kurduğumda, birçok kişi gibi ben de bu yalnız kalplerin hikâyelerine…

Geçmişin İzinde: Güverte Lostromosu ve Tarihin Bugüne Yansımaları Tarih, yalnızca geçmişte yaşanmış olayların kronolojisi değildir; aynı zamanda bugünü anlamamızı ve geleceğe dair yorumlar yapmamızı sağlayan bir aynadır. Denizcilik tarihinde, özellikle gemi yaşamının sosyal ve ekonomik düzenleri bağlamında, “güverte lostromosu” kavramı bu aynanın üzerinde önemli bir lekedir. Bu terim, ilk bakışta yalnızca bir meslek tanımı gibi görünse de, denizcilik kültürünün, hiyerarşik yapıların ve dönemin toplumsal ilişkilerinin anlaşılmasında kritik bir pencere sunar. Güverte Lostromosu: Tanım ve Tarihsel Kökenler Güverte lostromosu, tarihsel olarak bir gemideki donanım ve mürettebat yönetiminden sorumlu subay seviyesindeki kişiyi ifade eder. İngilizce “boatswain” veya kısaca “bosun” ile eşdeğer kabul…